Wie was Maimonides

Maimonides of Mozes ben Maimon

(Cordoba, Spanje, 1135 - Fostat (Cairo), 13 december 1204) was een joods geleerde en arts. Zijn naam wordt in de rabbinische literatuur afgekort tot Rambam (van Rabbi Mozes Ben Maimon, en inderdaad, in de uitdrukking 'krijg het rambam' komt rambam daar vandaan).

De belangrijkste figuur in het post-talmoedisch judaïsme.
Maimonides, die ook bekend is onder het acroniem RaMBaM (Rabbi Mosje Ben Maimon) werd in 1135 geboren in Cordoba. Onder leiding van zijn vader, die een bekend Tora-geleerde was, begon hij op jonge leeftijd met zijn joodse studies. Daarnaast toonde hij al vroeg een grote belangstelling voor algemene wetenschappen. In zijn woonplaats Cordoba was hij volop in de gelegenheid om zich in de beginselen hiervan te verdiepen. Deze Zuid-Spaanse stad stond in de eerste helft van de 12e eeuw onder een islamitisch bestuur dat tolerant was ten aanzien van andere godsdiensten, waardoor er net als in vele andere steden in Spanje een voortdurende uitwisseling van ideeën plaats kon vinden tussen joden, moslims en christenen.

In het jaar 1148 werd Cordoba veroverd door de Almohaden, een fanatieke moslimgroepering uit Noord-Afrika. De joden en christenen die in de stad woonden werden voor de keuze gesteld of zich te bekeren tot de islam of Cordoba te verlaten. De familie van Maimonides koos noodgedwongen voor het laatste, zwierf een tiental jaren door Spanje en Marokko en vestigde zich uiteindelijk in het nabij Caïro gelegen plaatsje Fostat.

In Egypte bracht Maimonides een aantal gelukkige jaren door waarin hij zich voortdurend aan zijn studies kon wijden, zowel op joods als op wetenschappelijk gebied, terwijl zijn broer David als handelaar in edelstenen voor het onderhoud van beide gezinnen zorgde. Helaas verdronk David bij een scheepsramp. Door deze tragische gebeurtenis was Maimonides gedwongen om een beroep uit te gaan oefenen waarmee hij zijn eigen gezin en dat van zijn omgekomen broer zou kunnen onderhouden. Omdat hij niet in zijn levensonderhoud wilde voorzien door betaling te vragen voor de door hem gegeven lessen in Tora, vestigde hij zich als arts. Dankzij zijn grote deskundigheid en publicaties op medisch gebied had hij al gauw een goede reputatie opgebouwd.

Na enkele jaren werd Maimonides door de sultan aangesteld als lijfarts. Daarnaast werd hij vanwege zijn grote joodse kennis benoemd tot voorzitter van het rabbinaat van Caïro en tevens tot leider van de joodse gemeenschap.
Ondanks zijn vele werkzaamheden en verplichtingen vond Maimonides de tijd om een aantal belangrijke boeken te schrijven. Eén van zijn bekendste werken is de "Mishne Tora" waarin hij een duidelijk en systematisch overzicht geeft van alle wetten uit de Talmoed en van de commentaren die hierop geschreven waren.
Een ander bekend werk is "More Newoechiem", 'Wegwijzer voor de Verdwaalden'. Hierin richt Maimonides zich tot degenen die, nadat ze zich in de wetenschappen en met name in de filosofie hadden verdiept, twijfelden aan de waarheid van de Tora. In dit boek zet hij de grondbeginselen en denkbeelden van het jodendom duidelijk uiteen en probeert hij een brug te slaan tussen joodse traditie en wetenschap. Maimonides toont aan dat wetenschap geen bedreiging voor het traditionele jodendom hoeft te vormen maar dit juist kan verrijken.

Maimonides leefde in een moeilijke tijd waarin joden onderdrukt werden en in veel gevallen gedwongen werden om over te gaan tot de islam. Hij schreef brieven naar joden in vele plaatsen waarin hij hen troostte en aanmoedigde om ondanks alle moeilijkheden toch het jodendom trouw te blijven.

In het jaar 1204 overleed Maimonides. Tot op de dag van vandaag wordt zijn graf in Tiberias door velen bezocht.